बहुसमयानन्तरं लिखन्नस्मि लेखनम् । बहूनि कार्याणि आसन्निति तु प्रायः सत्यमेव परन्तु उत्साहः अपि नासीत् । सदा कार्यविषये एव चिन्तनम् । गतेषु दिनेषु कार्यविषयान् विस्मृत्य कश्चित् समयः विरामरूपेण स्वीकृतवानहम् । सद्यो एव जन्मदिनमाचरितं मया | अपि च युगादिपर्वः आसीत् खलु । तदर्थं विरामः ।

जन्मदिनावसरे मे मित्राणि मध्यरात्रौ १२ वादने एव आगत्य मां शुभाशयान् उक्तवन्तः । दूरात् अण्डरहित-cake आनीतवन्तः च । मम महान् सन्तोषः जातः मम तादृशमित्राणि सन्ति ये मद्विषये चिन्तयन्ति मदर्थं तावत् प्रयासं कर्तुं सिद्धानि च इति ज्ञात्वा । मम मित्रेभ्यो सर्वेभ्यो हृत्पूर्वकधन्यवादाः

सर्वेभ्यो नूतनसंवत्सरस्य शुभाशयाः। सर्वजित्संवत्सरः सर्वषां जीवने सुखमानयतु सर्वेभ्यः कष्टान् जेतुं धैर्यं स्थैर्यं च ददातु ।

अद्य अहं जागरणं कुर्वन्नस्मि यतः प्रभाते ३:१५ वादने मया प्रस्थानं करणीयम् । अहं हवाई गमिष्यामि !!! भाग्यं पश्यतु मम । अस्मिन् वर्षे तत्र एकः conference प्रचलति । तत्र मम paper एकं स्वीकृतम् । मम प्रथम technical publication !!!! ततः प्रत्यागत्य conference विषये हवाई विषये च लिखामि

भारतात् प्रत्यागतोऽस्मि। समयः कथं व्यतीत इत्येव न जाने । मम मातापिताभ्रातॄन् मेलितवान् । मात्रा पचितानि मधुराणि भक्षितवान् च।

अस्मिन् प्रवासे मया एकः विशेषः कार्यक्रमः वीक्षितः । यक्षगानम् (अधिकानि विवरणानि आवश्यकानि चेत् wikipedia पश्यतु) !! प्रसङ्गमासीत् कटीलुक्षेत्रमहिमा । मयापि पूर्वं न श्रुता एषा कथा । यक्षगाने प्रस्ताविता कथा एवमासीत् ।

शुम्बासुरस्य सेनाधिपतिः अरुणासुरः स्वामिनः मृत्योरनन्तरं पलायति । अनन्तरं सः तपः कृत्वा सरस्वतीसमेतब्रह्माणं साक्षात्करोति । केनापि द्विपदिना वा चतुष्पदिना वा अस्त्रेण वा मम मृत्युः मा भवतु इति वरं प्राप्नोति ब्रह्मणः । अपि च सरस्वतीं प्रणम्य गायत्रीमन्त्रोपदेशं प्राप्नोति । एतं मन्त्रं सदा जप । तेन मन्त्रेण रक्षितो भवसि इति निर्दशति च । एतेन प्रकारेण वरं च मन्त्रोपदेशं प्राप्तः अरुणासुरः चण्डप्रचण्डयोः साहाय्येन सेनां सज्जीकृत्य स्वर्गं जेतुं प्रस्थानं करोति । तं पराजयितुमशक्ता देवाः शिवविष्णुभ्यां प्रेरिताः देवीं प्रार्थयन्ति । देवी प्रत्यक्षीभूत्वा तान् सूचयति सोऽसुरः गायत्रीमन्त्रजपे निरतोऽस्ति । अतः मन्त्रेण रक्षितः । यदि तस्य जपभङ्गः भवति अहं तं संहर्तुं शक्नोमि इति ।

देवैः प्रार्थितः बृहस्पतिः अरुणासुरस्य आस्थानं गत्वा तस्य प्रशंसां कृत्वा तस्य अहङ्कारं प्रचोदयित्वा जपत्यागं कारयति । अनन्तरं देवी सुन्दरस्त्रीरूपधारी उद्याने आगमिष्यति । चण्डप्रचण्डाभ्यां दृष्टा सा युवती । सा एव स्वर्गाधिपत्युः अरुणासुरस्य पत्नी भवितुमर्हन्ति इति निश्चितवन्तौ अरुणासुरं सूचयतः । तां दृष्ट्वा मोहितः स तां परिणेतुमिच्छति । तदा भवतः स्वामिनं सम्हारितवती देवी अहमेव इति वदति सा युवती । प्रतीकारकामी सः तां सम्हर्तुं चण्डप्रचण्डौ प्रेषयति । तौ देवी सम्हरति । तदा स एव युद्धाय समागच्छति । ब्रह्मणा वरेण रक्षितं तं सम्हर्तुं देवी षत्पदिरूपं धरति सम्हरति च ।

इन्द्रादिदेवता आगत्य तदा तां पूजयन्ति शामयन्ति च । सा तान् अनुगृह्य जनान् अनुग्रहीतुं तत्रैव कटीलुक्षेत्रे प्रतिष्ठिता भवति ।

अधिकानि विवरणानि kateel इति google search द्वारा अपि लभन्ते ।

कियदुत्तमाय भवति यदि सुलभतया एवं कर्तुं शक्नुमश्चेत् । याः घटनाः वार्ताः अस्मान् बाधयितुमर्हन्ति ताभ्यः वयं अस्माकं मनसि प्रवेशमेव न दद्मः । चिन्ताग्रस्ताः न भवेम । चिन्ता यदि बाधयति प्रायः रात्रौ निद्रा नागच्छति । म्लानमुखः भूत्वा तिष्ठति च | आसक्तिः न भवति ।
यथा :

चिन्तायाश्च चितयाश्च बिन्दुमात्रं विशिष्यते ।
चिता दहति निर्जीवं चिन्ता दहति जीविनाम् ॥

परन्तु किं कुर्मः? जीवने चिन्ता एव मा भवतु इति सर्वेषाम् अभिलाशा भवति एव । परन्तु यदा कदा चिन्तायाः आक्रमणं भवत्येव । तदा प्रायः स्नेहितैः साकं सम्भाषणं कुर्मः वा यानि कार्याणि अस्मभ्यं रोचते तानि कार्याणि कुर्मः । यदि सन्तोषं प्राप्नुमः चिन्तां विस्मर्तुं शक्नुमः । यथा आङ्ग्लभाषया वदन्ति “Laughter is the best medicine” इति । सुभाषितमपि अस्ति खलु :

सर्पाः पिबन्ति पवनं न च दुर्बलास्ते ।
शुष्कैस्तृणैः वनगजा बलिनो भवन्ति ।
कन्दैः फलैः मुनिवराः क्षपयन्ति कालम् ।
सन्तोष एव पुरुषस्य परं निधानम् ॥

अलं चिन्तया !!

गच्छति काले वयं बहून् जनान् मिलामः । तेषु बहवः अस्माकं जीवनं परिवर्तयन्ति । अल्पे एव समये तेषु कांश्चन विना जीवनं दुष्करम् इव भासते । तान् विना जीवनं भवितुमर्हति इत्यपि कल्पना न भवति एव । मातापितरौ पितामहीपितामहौ मातामहीमातामहौ भ्रातरः सहोदर्याः अन्ये बान्धवाश्च मित्राणि । तैः विना जीवनं साधयितुं कथं वा साध्यम्?

यदा अहं चेन्नैनगरे पठन् आसं मम बहूनि मित्राणि आसन् । तेषु केचन अतिप्रियमित्राणि । यैः साकमहं सुखदुःखं अनुभूतवान् । वयं चेन्नैनगरतः महाबलिपुरं द्विचक्रिकया गतवन्तः । अन्तिमे वर्षे चेन्नैनगरतः वेदन्ताङ्गळ् पक्षिधामं द्विचक्रिकया गतवन्तः । अन्येऽपि बहूनि मित्राणि आसन् । यदा अहम् अन्तिमवारं सर्वाः पेटिकाः स्वीकृत्य बेङ्गलूरुनगरं प्रति गमनाय सन्नद्धः अभवम् तत्र ये मित्राणि आसन् तांश्च IIT च त्यक्त्वा गन्तुं न इष्टवानहम् । मम अश्रूणि अद्रावयन्नेव ।

परन्तु कालः गच्छति । इदानीं तु तेषु बहूनां सम्पर्कः एव विरलः । यदा कदापि chat मध्ये मिलामः वा ई-पत्रेण द्वित्राणि वाक्यानि विनिमयामः । केचन तु इदानीं स्मृतिपटले न सन्ति एव ।

अहं चिन्तितवान् प्रकृत्या दत्तः एषः वरः वा शापः वा इति । प्रायः शापात् वरः एव इति मम अभिप्रायः । अन्यथा जीवनं बहुदुष्करम् । काश्चन घटनाः यदि वयं विस्मर्तुं न शक्नुमः जीवनं तु असाध्यमिव भवति । अतः वरः एव इति चिन्तयामि ।

सा रम्या नगरी महान्स नृपतिः सामन्तचक्रं च तत् ।
पार्श्वे तस्य च सा विदग्धपरिषत्ताश्चन्द्रबिम्बाननाः ।
उद्वृत्तः स च राजपुत्रनिवहस्ते बन्दिनस्ताः कथाः ।
सर्वं यस्य वशादगात्स्मृतिपथं कालाय तस्मै नमः ॥ ४१ ॥
- भर्तृहरेः वैराग्यशतकम् ।

(P.S. एतस्मिन् श्लोके केषाञ्चन पदानां अर्थान् न सम्यक् जानाम्यहम् । यदि कोऽपि जानाति चेत् कृपया comments विभागे लिखतु। )

पुरातनकाले संस्कृतभाषया जनाः पद्यकाव्यानि लिखन्ति स्म । बहूनि महाकाव्यानि लिखितानि सन्ति । परन्तु तावन्तः गद्यानि न सन्ति । यदि इतिहासं परिशीलयामः तर्हि पश्यामः यत् रामायणादि बहूनि महाकाव्यानि सन्ति परन्तु गद्यकाव्यानि विरलानि। लोकोक्तिः अपि आसीत् – “गद्यं हि कवीनां मानदण्डः” इति ।

परन्तु अहं चिन्तयामि पद्यकाव्यलेखनम् एव कठिणतरः खलु । यदि छन्दानुसृत्य लिखामश्चेत् ततोऽपि दुष्करः एव इति मम चिन्तनम् । अहं प्रयत्नां करोमि चेत् passable गद्यं लेखितुं शक्नोमि प्रायः । परन्तु पद्यं लेखितुं न शक्नोमि । प्रायः जनप्रवृत्ति: भिन्ना वर्तते । चिन्तितवानहं मया अपि न्यूनातिन्यूनम् एकः श्लोकः लेखनीयः इति । अतः अहं प्रयत्नां कृतवान् । प्रथमतया कस्मिन् विषये लिखामि इति चिन्तितवान् । निश्चितवान् अहं मङ्गलश्लोकरूपेण स्तोत्रं लिखामि इति । अतः उडुपिकृष्णम् स्तोतुम् एतं श्लोकं लिखितवानहम् अनुष्टुप्छन्दसि ।

वेणुनादप्रियं कृष्णं रजतपुरवासिनम् ।
मध्वाचार्यनुतं वन्दे वादिराजेन पूजितम् ॥

तदनन्तरं मया ज्ञातम् अस्माकं forum मध्ये एतत् पद्यमस्ति इति चातुर्मास्यकथा।

अतः दृश्यते जनाः सन्ति ये छन्दसि लेखितुं शक्नुवन्ति ।

मम सामर्थ्यं तु तावत् नास्ति एव । परन्तु एकः प्रयत्नः आरम्भः कृतः इति समाधानमस्ति ।

मम चिन्तनम् आसीत् एतं विषयम् अधिकृत्य लेखितुम् । संयोगात् अद्य beetle bailey cartoon मध्ये तद्विवषयः एव आगत: । अस्मिन् देशे तु किञ्चित् अधिक्म् एव अनावश्यकव्ययः भावतीति ममाभिप्रायः । मया बहुवारं मित्रेभ्यो उक्तं च मित्राणां पीडा कृता च । सूक्ष्मविषयेषु एव यदि अस्माभिः सर्वैः किञ्चित् प्रयासः क्रीयते चेत्तदेव मिलित्वा बृहत्सागर इव भविष्यति । उदाहरणार्थं – paper napkins | अहं मध्याह्नभोजनार्थं उपाहारगृहं गच्छामि । तत्र भोजनानन्तरं हस्तप्रक्षालनार्थं paper napkins दास्यन्ति । जनाः दश napkins गृह्णन्ति । तेषु द्वित्राणाम् उपयोगं कुर्वन्ति । अन्यान् विना उपयोगं कृते एव क्षिपन्ति । यदि अस्मासु एकैकः प्रतिदिनं 1 napkin एव व्यर्थः न करिष्यति, चिन्तयन्तु आहत्य अमेरिकादेशे कति napkins व्यर्थाः न भवन्ति । तेन कतिपय वृक्षाः रक्षिताः भवेयु: ।

खाद्यपदार्थानां विषये तु इतोऽपि अधिका जागरूकता आवश्यकी । भारते एव लक्षाधिकजनाः दिनस्य एकं भोजनं सम्यग्रीत्या कर्तुं न शक्नुवन्ति । आफ्रीकीदेशेषु कोट्याधक शिशवः undernourishment कारणात् मरन्ति। अन्येषु देशेष्वपि जनाः शिशवश्च विना आहारं पीडाम् अनुभवन्तः सन्ति । भोजनं तु लक्ष्मी इव | तस्य व्ययीकरणं तु लक्ष्म्याः अनादर इव । यदि एतदङ्गीकर्तुं सिद्धाः न सन्ति चेदपि तान् बालान् जनान् च दृष्ट्वा तु किञ्चित् अस्माभिः चिन्तनं करणीयम् एव । अस्मासु बहवः धनं दत्वा साहाय्यं कर्तुं न सिद्धा एव (मम पूर्वलेखनं पश्यतु) । परन्तु यदि अस्माभिः व्यर्थव्ययः न क्रीयते तेन एव किञ्चित् कार्यं कृतम् इव इति मम चिन्तनम् ।

जानाम्यहम् अत्र वक्तुं शक्यते यत् तेन तु प्रायः अधिकः लाभः नास्तीति । परन्तु ममाभिप्रायः अस्ति मया तु किमपि व्यर्थं न कृतम् इति समाधानां तु भवति एव ।

जानामि च यत् मया मम मित्राणि बहुवारं पीडितानि च इति । ते उक्तवन्तश्च एतैः विषयैः मया तेषाम् आनन्दः भग्नः कृतः इत्यपि । कृपया क्षम्यताम् । मम आशा तु सा न आसीत् एव ।

boston नगरे सद्यः एव संस्कृतभारत्याः वार्षिकमेलनं प्राचलत् । तत्र बहवः विचाराः चर्चिताः । एकस्मिन् सत्रे Pride of India पुस्तकविक्रयणविषये चर्चा अभवत् । पुस्तकस्य मूल्यं तु 50$ अस्ति । मम अभिप्रायः आसीत् यदि paperback edition भविष्यति पुस्तकस्य, मूल्यं किञ्चित् न्यूनं भवेत्, अधिकाः जनाः क्रीणीयुः इति । तदेव मया प्रकटित: अपि । अनन्तरं g-महोदयः माम् उक्तवान् ये क्रॆतुमिच्छन्ति ते 50$ दत्वा अपि क्रीणन्ति, ये न क्रेतुम् इच्छन्ति, यदि पुस्तकस्य मूल्यं 25$ भवति चेदपि न क्रीणन्ति, केचन ipod कृते 150$ दातुं सिद्धाः परन्तु पुस्तकार्थं 50$ न ददति | ते न केवलं पुस्तकं क्रीणन्ति संसथायाः साहाय्यं अपि कुर्वन्ति इति न चिन्तयन्ति।

अनन्तरं रात्रौ अहं बोस्टन्तः विमानेन प्रस्थानं कृतवान् । प्रकृतिविकोपकारणात् विमानयानं तु विलम्बेन आगतम् । अहं 12:15am BWI विमानस्थानकं प्राप्तवान् । केचन मित्रेभ्यो दूरवाणीं कृतवान् । परन्तु रात्रिसमयः । अपि च तद्दिने एव समयपरिवर्तनम् अभवत् (EDT to EST)| प्रायः सर्वे निद्रन्तः आसन् । मया अपि सङ्कोच: अनुभवितः । पूर्वतन समयानुसारात्तु 1:15am इव । किमर्थमहं मित्राणां निद्राभङगं कुर्याम्? इति । अतः cab स्वीकृत्य गृहमागतवानहम् । cab fare तु 50$ आसीत् । तदा चिन्तितवानहं – भगवता सम्यक् पाठः पाठितः । cab fare कृते 50$ दातुं सिद्धोऽस्मि परन्तु पुस्तकार्थं तन्मूल्यमधिकम् इति चिन्तितं मया ।

विचार: आगतः मनसि यत् मम आद्यताः काः ? अन्ते धनसम्पादनं किमर्थम्? केषां पदार्थानां कृते अहं धनव्ययं कर्तुं सिद्धोऽस्मि ? चिन्तयन् अस्मि ।

सर्वेभ्यो नमः |
बहुषु अवसरेषु बहवः जनाः भवान् blog आरम्भं करोतु इति आग्रहीतवन्तः । एतावत् पर्यन्तम् मया तस्य आवश्यकता एव न सम्यगवगता । परन्तु संस्कृतभारत्याः वार्षिकमेलनानन्तरम् मया चिन्तितं यत् मया किञ्चित् संस्कृताभ्यासः करणीयः इति । अतः अहं चिन्तितवान् संस्कृतेन blog लिखामि इति। येन प्रकारेण मम संस्कृताभ्यासः अपि भविष्यति, अपि च ये जनाः माम् blog करोतु इति आग्रहीतवन्तः ते अपि सन्तुष्टाः भवेयु: । परन्तु अत्र अहं प्रमुखतया संस्कृतेन लिखामि । यदि समयावकाशः लभ्यते तर्हि आङ्ग्लभाषया अपि लिखामि ।

प्रथमलेखनं तु किमर्थं blog नाम एवम् अस्ति इति विवृणाति इति सम्प्रदायः अस्ति । अहमपि तत्सम्प्रदायानुसारेण अत्र विवृणामि यत् मया किमर्थं एतन्नाम चितम् इति।

प्रथमतया तु इदानीम् अहं चिन्तयन् अस्मि – जीवने मम उद्देशः कः ? अहं तु PhD कुर्वन् अस्मि एव परन्तु तदनन्तरं मया किं करणीयम् ? दशवर्षानन्तरम् अहं कः स्याम् ? इति । यद्यहम् एतेषां प्रश्नानाम् उत्तरं ज्ञातुं वा दातुं वा इच्छामि चेत् प्रथमतया तु मया ज्ञातवयं यत् कोऽहम् इति । अतः एव अत्र प्रयासः क्रीयते तत्प्रश्नस्य उत्तरम् अन्वेषयितुम् ।

अपि च *nix systems (unix/linux) मध्ये “whoami” इति command अस्ति । अतः एतेन नाम्ना *nix systems कृते मम प्रीतिः अपि व्यक्तः भवति ।

अत्र प्रायः बहवः दोषाः स्युः । ते विद्वद्भिः क्षम्यताम् इति सविनयं प्रार्थना । यदि मां सूचयन्ति च तेन मम भाषाज्ञानं वर्धेत । अतः कृपया दोषान् comments विभागे लिखतु ।
——————–

hello all,

I have finally decided to start blogging!!! But the only difference is that the blog will be mainly in sanskrit – so that I can practice the language. If I have time on my hands, I will translate into English also. I invite people really interested in reading my writing (sic!) to learn the beautiful language of Sanskrit.

In keeping with tradition, I will explain the title of the blog in the first post. The name “ko&ham” means who am I? I am planning to document my thoughts on life and day to day occurences here so that by reading and analysing them, I may better understand myself. Hence the name. Also, on unix/linux systems, “whoami” is a command. Thus, the name also embodies my love for *nix systems.

Henceforth, I might not be able to translate into English. Once again, let me invite everyone who visits this blog to learn and be mesmerized by sanskrit

धन्यवादा:

__________

जयतु संस्कृतम् । जयतु मनुकुलम् ।